Handelingsgericht werken: gedoseerd!

Nederland is massaal aan de slag gegaan met handelingsgericht werken. Heel begrijpelijk. De doelstellingen van HGW zijn ook prijzenswaardig: aansluiten bij onderwijsbehoeften, inspringen op kansen en mogelijkheden... pedagogisch optimisme! Misschien hebben we dit optimisme wel nodig na het failliet van de huidige indicatiesystemen voor de speciale onderwijszorg. Hierin moeten we immers aantonen wat een leerling allemaal niet kan en hoezeer hij de over de grenzen van de zorgbreedte van een school heen gaat.

Kortom: HGW is goed. Maar... gedoseerd! De 1-zorgroute houdt in dat er met een groep leerlingen handelingsgericht wordt gewerkt. Om elkaar scherp te houden op nut en noodzaak, staan hieronder een tweetal reflectievragen die ter evaluatie van de 1-zorgroute in een school meegenomen kunnen worden:

1) Leidt HGW daadwerkelijk tot ander (lees: beter) onderwijs?

2) Staan de inspanningen voor HGW in verhouding tot wat het oplevert?

Mijn prakijkervaring is dat een te grote mate en intensiteit van HGW niet in goede verhouding staat tot de opbrengsten. Het middel is een doel op zich geworden. Ik stel dan ook voor HGW gedoseerd in te zetten. Je past het toe als het nodig is. Het is bedoeld voor de leerlingen voor wie het standaardaanbod, dat uit een uitdagings-, basis- en instructiegroep bestaat, onvoldoende is. Hiervoor zijn drie selectiecriteria: onvoldoende groei op een methodeonafhankelijke toets, een didactisch hiaat of het niet gedijen van een leerling. Door niet de tijd en aandacht te besteden aan alle leerlingen - dus ook aan de leerlingen voor wie het niet nodig is - is het mogelijk tijd te creëren om voor de leerlingen waarvoor het wél echt nodig is goed de diepte in te gaan.